Pagtalakay sa Pagkapantay-pantay sa Kalsada

Lungsod ng Quezon, Pilipinas

Para kay Arielle Celine Tabingan, walang kahulugan ang kaisipang nakasentro sa kotse. Ayon sa isang pag-aaral, halos siyam sa 10 (88%) ng sambahayang Pilipino sa Metro Manila ang walang pag-aaring kotse. Pero nakadisenyo para sa mga kotse ang kalakhan ng mga kalsada at imprastruktura sa siyudad.

Alam niyang may mas mabuting paraan. Ano pa, mas maraming tao ang nagbisikleta at naglakad sa panahon ng COVID-19 na pandemya. Pinatunayan din ng pandemya ang panawagan para sa pangangailangan sa alternatibong mga pamamaraan, pagkaraang halos walang masakyan pauwi ang mga medikal na frontliner at mahahalagang manggagawa matapos gawin ang kanilang tungkulin sa pagliligtas ng buhay nang suspendihin ang pampublikong transportasyon.

Kinilala ni Celine na kung mas maraming tao ang may paraang pumili ng aktibong anyo ng transportasyon, magkakaroon ng mas malaking epekto ang paglipat hindi lang sa pagbawas sa greenhouse gas na mga emisyon, kundi maging sa pagpapahusay sa kalidad ng hangin sa mga siyudad at pang-araw-araw na buhay ng mga mamamayan. Nakita niyang makatutulong ang muling pag-iisip sa mga prayoridad sa paglipat ng mga tao sa halip na mga kotse para gawing mas napupuntahan, mapagsama, at pantay-pantay ang mga komunidad, lalo na ang mga mahihina – sa pamamagitan ng pagpanatiling bakante sa mga upuan para sa mga buntis, mga taong may kapansanan, at nakatatanda sa pampublikong transportasyon.

Nalaman din ni Celine na ang paglipat sa aktibong mobilidad ay magiging malaking hamon para sa maraming nakalubog sa kulturang nakasentro sa kotse. Sa pakikipagtulungan sa mga kapwa tagapagtaguyod ng mobilidad sa The Climate Reality Project Philippines, sa Institute for Climate and Sustainable Cities, 350.org Pilipinas, MNL Moves, at sa Pinay Bike Commuter Community noong 2020, sinimulan niya ang pakikipag-ugnayan para matipon ang Mobility Awards para hamunin ang mga yunit ng lokal na pamahalaan, pribadong kumpanya, at negosyo na gawin ang higit pa para maging mas panig sa bisikleta at naglalakad ang mga siyudad para sa nagsisikap na mga Pilipino.

Itinataguyod ng Mobility Awards ang aktibong kompetisyon sa pamamagitan ng paghamon sa mga mamamayang kilalanin ang mga pagkilos ng pamumuno ng ulirang lokal na mga gobyerno, employer, at negosyo na lumilikha ng mas ligtas, mas mapagsama, episyente, napupuntahan, at sustinableng mga komunidad. Sa ikalawang taon nito, nakipagtulungan ang Mobility Awards sa 27 lokal na katuwang mula sa iba’t ibang grupong sibiko at non-government organizations at Liga ng mga Siyudad ng Pilipinas para pasimulan sa buong bansa.

Nakikipagtulungan sa lokal na mga pamahalaan at katuwang, pinakilos ng mga tagapagtaguyod ang higit 600 na boluntaryo para bilangin ang mga taong nakabisikleta sa siyam na siyudad sa mga oras na abala ang pangunahing mga lansangan at daanan. Para sa ilang boluntaryong ito, naging paraan ng pagbabalik sa kanilang siyudad at pagtulong sa kapwa siklista ang platapormang ito. Ang kinokolektang datos ay ginagamit para makatulong sa pagplano at pagpondo sa mga daanan ng bisikleta sa katuwang na mga siyudad.

Ayon kay Celine, nangyayari na ang pagsulong. Ilang pinuno ng siyudad na nakatingin sa hinaharap ang bukas na nakikipagtulungan sa pagsisikap para sa mga network ng daanan ng bisikletang tumutugon sa mga siyudad. Tumutugon ang mga negosyo sa pagbibigay ng mas maraming pasilidad at imprastruktura para sa mga siklista, naglalakad, at ibang gumagamit ng sasakyang mababa ang carbon. Nagtratrabaho ang mga grupo ng lipunang sibil para baguhin ang mga pag-uugali ng publiko, at ngayon, 87% ng mga Pilipino ang nagsasabing gusto nilang bigyan ng prayoridad ng gobyerno ang pamumuhunan sa pampublikong transportasyon, paglalakad, at pagbibisikleta.

Kaya pagkaraan ng kahanga-hangang tagumpay na ito, ano ang masasabi ni Celine sa ibang tagapagtaguyod ng mobilidad?

“Sumangkot at makipagtulungan sa taumbayan, mga pinunong pampubliko at pribadong sektor. Mahalagang mga ahente ng pagbabago ang mga mamamayan at sibikong grupo pagdating sa pagtataguyod at pagsustini ng kilusang nagsusulong sa mas mabuti, mapagsama, maaasahan at matibay na mobilidad.  Kung mga kalsada ang mga espasyo para maigiit ng lipunang sibil at mas malawak na komunidad ang demokratikong mga ideyal, kailangan nating gawin ‘ang mas kaunti ang gulong, na magkaroon ng higit na espasyo sa daan’ dahil kabilang at mahalaga ang lahat.”

Kumonekta sa Mobility Awards at sama-sama tayong mag-organisa ng pagbilang ng mga bisikleta at hamunin ang ating mga pinuno at mga negosyo na gawing mas panig sa bisikleta at klima ang mga kalsada.

Sa Sarili Nilang Salita

Ano ang problemang nakita mo at saang lugar ng solusyon nakaugnay ito?

Ayon sa 2015 JICA-MUCEP na pag-aaral, 88% ng sambahayang Pilipino sa Metro Manila ang walang sariling kotse. Pero ang ating imprastruktura, lalo na ang ating mga sistema ng kalsada, ay dinisenyo nang hindi sila ang nasa isip kundi para sa pangangailangan ng mga kotse at pagkilos ng trapiko ng sasakyan.

Ngayon higit kailanman, ang pagbibisikleta at pagbibigay ng prayoridad sa pangangailangan ng naglalakad ay nagkakamit ng pagkilala sa bansa bilang ligtas, nagbibigay-kapangyarihan, matipid, praktikal, demokratiko, at episyenteng moda ng transportasyon dahil sa mga limitasyong hatid ng pandemya. Dito nakagitna ang mga pagsisikap na itaguyod at hayaan ang aktibong mobilidad (o pagbibisikleta at paglalakad) dahil hindi lang nito nababawasan ang mga emisyon at kinikilala ang mga alalahanin sa pagkasustinable, kundi mas mahalaga, isinasaalang-alang nito ang mga usapin ng pagkapantay-pantay at aksesibilidad.

Ano ang ideya mo para malutas ito at ang resultang ginusto mong makamit?

Ipinakita ng pandemya ang halaga ng pagbibisikleta at paglalakad. Sa Mobility Awards, gusto naming kuhanin ang oportunidad na ito para mas maitaguyod pa ang aktibong transportasyon sa pamamagitan ng pagbibigay-diin at pagsuporta sa mga inisyatiba ng maagap na lokal na mga pamahalaan at pribadong sektor na gumagawa ng mga hakbang para maging mas ligtas, maginhawa, at episyente para sa mga siklista at naglalakad ang mga kondisyon. Layon din nitong hamunin at itaguyod ang positibong kompetisyon sa mga yunit ng lokal na pamahalaan, employer, at negosyo para gumawa ng mas higit sa pagbibigay-daan sa mobilidad sa karamihan ng mga pamilyang Pilipino.

Bakit mahalaga sa iyong bansa at komunidad ang solusyong ito?

Batayang karapatang pantao ang ligtas na mobilidad. Kung itatayo ang mga siyudad para mapuntahan ng mga bata, nakatatanda, buntis at mga taong may kapansanan – ibig sabihin ligtas para sa mga naglalakad at nakabisikleta, makatitiyak tayo kung gayon na mapupuntahan din ito ng lahat habang sinasaklaw ang mas malawak na benepisyo mula kalusugan, kaligtasan, at mga benepisyo ng pagkabuhay sa ekonomya at pangkapaligirang mga ambag.

Ano ang pinakamalaking mga hamong nakaharap/nadaanan mo?

Mahirap isustine ang kilusan lalo na kung walang popular na suporta. Kaya dapat na kultural na diskarte din ang pagtugon sa mga hamon ng mobilidad. Kakailanganin nito ang pagbabago sa kolektibong kaisipan ng mga komunidad at pangmatagalang paninindigan mula sa mga gumagawa ng patakaran, pribadong sektor, at grupong sibiko.

Paano mo napakilos ang mga tao?

Sa pamamagitan ng mga pambulikong nominasyon, gusto naming palakasin ang tinig ng publiko sa pagtataguyod ng kultura ng pagkomento, paglikha ng datos, at pakikipagtulungan para mahikayat ang lokal na mga pamahalaan at negosyo na mamuhunan sa mga imprastruktura at sistemang panig sa naglalakad at nakabisikleta.

Sino ang mga pangunahing stakeholder/katuwang na nakipagtulungan sa iyo?

Layunin ng Mobility Awards, sa pakikipagtulungan ng mga grupong sibiko at lokal na mga katuwang, na magbigay ng inspirasyon sa pagkilos, pagsangkot, at pakikipag-ugnayan sa mga yunit ng lokal na pamahalaan, lugar ng trabaho, at establisimyento na gustong mapahusay ang mga kondisyon para sa mobilidad ng siyudad. Ito ang paraan namin sa pagpapabilis at pagpapakilos ng suporta para sa mga programa ng gobyerno na nagtataguyod ng aktibong trasportasyon at mapagsamang mobilidad. Layunin naming kilalanin ang mga pinuno – silang nag-aambag sa kilusan noon pa man at silang tumutugon sa nagbabagong panahon sa pamamagitan ng pag-aalok ng kanilang ideyang nakatingin sa kinabukasan na tumutulong yakapin ang pagbibisikleta at iba pang paraan ng mapagsama, aktibong mobilidad.

Anong mga kabatiran, ideya, o mungkahi ang iaalok mo sa sinumang tumitingin sa pagkilos sa parehong paraan?

Sumangkot at makipagtulungan sa mga tao sa inyong lugar. Mahalagang mga ahente ng pagbabago ang mga grupong sibiko at mamamayan pagdating sa pagtataguyod at pagsustini ng kilusan sa aktibong mobilidad. Ang malakas na pagdamay ng lipunang sibil ay puwedeng mag-udyok sa mas malawak na komunidad na suportahan ang panawagan sa mas ligtas at mas mapagsamang mga kalsada.

Paano nakapagtataguyod ng pagkapantay-pantay o katarungan sa iyong komunidad itong proyektong nilikha mo?

Sa pamamagitan ng pagbibigay-diin sa panawagan ng 87% ng Pilipino (Survey ng SWS) na gustong bigyan ng prayoridad ang pampublikong transportasyon, paglalakad, at pagbibisikleta, isinusulong natin ang mas ligtas, mas mapagsama, at mas malinis na mga paraan ng pagkilos.